Leefloon: huis verkopen of niet?

Laat mij eens heel rap een ballonnetje oplaten. Ik krijg de indruk dat veel mensen het absurd vinden dat mensen hun huis zouden moeten verkopen om een leefloon te krijgen. Ikzelf voel me ook niet comfortabel bij het idee, maar anderzijds voel ik me verplicht om er ook wel eens een beetje over na te denken.

Stel je staat vandaag voor de keuze. Of je koopt een huis en betaalt dat af, of je gaat huren. Economen weten dat gemiddeld genomen de huurder en de koper achteraf even vermogend zullen zijn. Dat is bijzonder contra-intuïtief want praktisch iedereen zal zeggen: “huren, dat is weggegooid geld!”. Niet dus. Uiteindelijk zijn ze even rijk. Een heel mooi concreet voorbeeld hiervan vind je op de website van Gert Peersman: klik hier. In realiteit verstoort de overheid echter de huizenmarkt met de woonbonus (waarvan ik helemaal geen fan ben). De vraag naar huizen zal stijgen, maar het aanbod niet. Uiteindelijk heb je dus duurdere huizen waar je een korting op krijgt. Dat heeft dus geen enkel nut. Wie profiteert dan wel? De huizenverkoper natuurlijk, wellicht degene die het minst geld nodig heeft. Maar laten we even doen alsof de overheid de verstandige beslissing zal nemen en die woonbonus uiteindelijk zal afschaffen. Je moet immers al heel wat whisky drinken om 5 jaar lang goed te kunnen slapen bij het idee dat je huizenbezitters, die toch zeker niet arm zijn, een ferm cadeau blijft geven. Moesten ze sterven en hun huis aan hun kinderen overlaten, dan profiteren de kinderen ook omdat ze een overgewaardeerd huis erven, op kosten van de belastingsbetaler. Is dat rechtvaardig? Ik denk het niet.

Maar dus, focus: kopen of huren, het maakt niet uit. Uiteindelijk ben je even rijk. Als je echter in de praktijk gaat kijken, zie je dat huurders vaak minder vermogend zijn. Hoe komt zoiets? De reden ligt vooral bij één zaak: ze consumeren meer. Een koper en huurder zullen uiteindelijk immers enkel even rijk zijn wanneer de huurder evenveel spaart als de koper. Dat is logisch. Om even rijk te worden moet je evenveel sparen. De koper is gedwongen om te sparen want hij moet zijn lening afbetalen. Die heeft geen keuze. Die afbetaling moet maandelijks gebeuren en telkens vergroot hij zijn spaarpotje (zijn eigen aandeel in het huis). Kijken we naar de huurder, die houdt iedere maand heel wat meer over om te doen wat hij wil. De huur is immers lager dan de afbetaling, hij heeft geen onderhoudskosten, hij moet geen rente betalen, etc. Hij moet dat extra bedrag echter wel sparen op een spaarrekening ofzo. Doet hij dat niet en consumeert hij in de plaats, dan zal hij uiteindelijk minder rijk zijn dan de koper, maar wel beter geleefd hebben. Als huurder moet je héél wat discipline hebben om al dat overschot aan geld te sparen, terwijl je als koper discipline wordt opgelegd vanuit de bank. Dat is de reden waarom huurders doorgaans wat minder vermogend zijn dan praktisch identieke kopers.

Als een huurder dus minder rijk is dan een vergelijkbare koper in een vergelijkbare situatie met een vergelijkbaar huis, dan is dat omdat die huurder beter geleefd heeft. Nu moet je deze logica eens doortrekken naar die hele leefloon discussie. Stel dat we geen rekening houden met iemand’s huis. Ze hoeven hun huis niet te verkopen om een leefloon te krijgen. Ze hebben goed gespaard. Maar kijk nu naar de huurder, die heeft geen huis maar heeft véél meer geconsumeerd in zijn leven. Krijgt die dan ook dat leefloon? Of bekijk het anders. Stel dat je de huizeneigenaar zou vragen om eerst zijn huis te verkopen en te gaan huren. Dat zou al helemaal niet eerlijk zijn in vergelijking met de huurder, want die heeft ondertussen sowieso al véél meer geconsumeerd (beter geleefd), maar krijgt nu ook een zelfde leefloon. Dat is mogelijk nog veel erger.

Je kan je daar de vraag stellen: is het eerlijk om mensen die veel meer geconsumeerd en veel minder gespaard hebben op eenzelfde manier te behandelen als mensen die volop gespaard hebben? Je kan je ook de vraag stellen of het nodig is dat middelen worden afgenomen, o.a. ook van de armste 20%, om daarmee een deel van het leefloon te financieren van iemand die mogelijk véél rijker is dan henzelf. Dit gaat uiteraard over het idee achter de hele huis-heisa. Hoe leeflonen in de praktijk momenteel worden uitgekeerd weet ik niet zo heel goed, maar als men veranderingen wil aanbrengen is het verstandig om the economics van kopen versus huren erbij te betrekken.

Je moet je die vragen stellen. Ik ben er zelf nog niet uit, but I’m working on it.

3 gedachten over “Leefloon: huis verkopen of niet?

  1. Hoi

    Interessant onderwerp inderdaad.

    Mij lijkt het niet zo raar dat mensen hun huis eerst zouden moeten verkopen eer ze leefloon krijgen, omdat mensen die naar een rust- en verzorgingstehuis gaan, en die een eigendom hebben maar een ontoereikend pensioen voor de maandelijkse huur van het rusthuis te betalen, ook eerst hun woning moeten verkopen vooraleer ze hulp zullen krijgen van het OCMW voor de aflossing van de maandelijkse huur van het RVT.
    In wezen is er geen enkel verschil met de jongere mensen die hun woning zouden moeten verkopen als ze geen werk meer zouden hebben en ze geen recht meer zouden hebben op een werkloosheidsuitkering.

    Maar, ik denk dat dit allemaal eerder een puur theoretische oefening gezien mensen met een eigendom ook de mensen zijn met spaargeld en vaak een beter profiel dan huurders (er is meer armoede onder huurders dan onder eigenaars). Een eigenaar zal er alles aan doen om z’n huis te kunne behouden.

  2. Mooi stuk, iets noordelijker doet de overheid zijn best om de markt aanzienlijk te verstoren.

    Door allerlei regels kan ik met mijn inkomen slechts de duurste huizen huren. Iets wat ik als alleenstaande totaal niet nodig heb en ik houdt ook te weinig geld over maandelijks om te consumeren of sparen.

    Wanneer ik koop bepaal ik volledig zelf in welke prijsklasse ik dat doe, met als gevolg dat ik als koper nu een lager maandelijkse last heb, dan wanneer ik een huis gehuurd had. Ik kan dus naast de rente en aflossing aan mijn woning meer sparen dan wanneer ik zou huren! Ik heb daarvoor dan wel een kleiner huis, maar dat is nu juist wat ik wil.

    En het ergste is dat die som ook nog op gaat wanneer men hier besluit de hypotheekrente aftrek af te schaffen. Als de overheid ingrijpt in de markt krijg je vanzelf deze scheve situaties.

  3. Goed om eens de mening te horen van iemand die voor de keuze staat. Ik vraag mij af: wanneer is iemand rijk?
    Op wordpress schrijf ik blogs over huizen verkopen, specifiek hoe je het best aan boord legt: huisvlotverkocht.wordpress.com

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s